آذربایجان معارفچیسی و یئنی تعلیم آتاسی

آذربایجان معارفچیسی و یئنی تعلیم آتاسی

یئنی اصول‌لو مدرسه‌لرین بانیسی، آدی تاریخ‌ده پارلایان میرزا حسن رشدیه، اؤز دؤورونون خیرخواه و عالیم شخصیت‌لریندن ساییلان موللا حاج میرزا مهدی چرندابی‌نین اوغلو ایدی. اؤزونون یازدیغینا گؤره ۱۲۶۷نجی قمری ایلین رمضان آیی‌نین ۵ینده (۱۲۳۱ شمسی و ۱۸۵۰نجی میلادی ایلی) تبریز شهرینده دوغولموش و ائله بیر آتانین اوجاغیندا بویا باشا چاتمیشدیر. میرزا حسن‌ین آناسی سارا خانیم، شهرین بؤیوک، شؤهرتلی و حؤرمت صاحبی اولان بیر عائله‌سی صادق‌خان شقاقی‌نین نوه‌سی ایدی.
میرزا حسن ۵ یاشیندان مکتبه گئدیر و مکتبین بوتون شاگردلریندن باش اولور. «مکتب موللا‌سی‌نین نه قدر ساوادلی اولدوغونو تکجه آللاه بیلیردی؛ آنجاق چوخ رحم‌سیز، دؤیوجو و شاگردلری اینجیدن ایدی. رشدیه یازیق شاگردلرین درسی باشا دوشمه‌دیگینی و یاخود دا موللانین یاخشی باشا سالا بیلمه‌دیگینی آنلامیشدی. موللا تدریس یولونو بیلمه‌دیگی اوچون شاگردلره ده یول گؤستره بیلمیردی؛ بو سبب‌دن هم شاگردلر، هم موللا هر ایکی‌سی ده اذیت چکیردیلر. شاگردلر سایسیز یازیب- پوزما و دواملی مشق ائتمکله و سؤزلرین تصویرینی یاددا ساخلاماقلا نهایت یازیب اوخوماغی اؤیرنیردیلر. بو موضوع اولدن ده رشدیه‌نین نظرینی جلب ائتمیشیدی. او آنلامیشدی کی بونون اساس سببی تعلیم اصول‌لاری‌نین غلط اولماسی‌دیر و بو نقصانی آرادان قالدیرماق اوچون آغلینا گلنی ائدیردی، آنجاق تکجه آللاه وئرگیسی اولان باجاریق کفایت ائتمیردی، تجربه و آنالیزلر ده لازم گؤرونوردو.»…

یو یازی‌نی ایشیق درگیسی‌نین بیرینجی ساییندا اوخویون